| Adı Soyadı |
Deniz Baykal |
| Şehir |
Antalya |
| Eğitim Durumu |
Üniversite |
| Doğum Tarihi |
01-01-1954 |
| Doğum Yeri |
İstanbul |
| Medeni Hali |
Evli |
Deniz Baykal (d. 20 Temmuz 1938,
Antalya), Türk avukat ve siyasetçi. Cumhuriyet Halk Partisi
Genel Başkanı. Ayrıca CHP'nin ikinci kurucusudur. Kafkasya
göçmeni Hüseyin Hilmi Bey ile Mısır göçmeni (aslen Giritli
olduğu iddia edilir) Feride Hanım'ın oğludur. 1959 yılında
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Ankara
Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne 1960 yılında
asistan olarak girdi. 1963'te doktora çalışmalarını
tamamladıktan sonra iki yıl Rockfeller Foundation bursu ile
ABD'de kaldı ve Columbia ile Berkeley üniversitelerinde
çalışmalarını sürdürdü.
Siyasetle 1960'lı yıllara doğru Demokrat Parti iktidarına karşı
gelişen öğrenci hareketlerine katılmakla tanışan Baykal, 14
Ekim 1973'te yapılan genel seçimlerde 185 milletvekili
kazanarak birinci olan Cumhuriyet Halk Partisi'nden Antalya
milletvekili seçildi.
Seçimlerden sonra 1974'te Bülent Ecevit başbakanlığında kurulan
CHP-MSP koalisyon hükümetinden Maliye Bakanı oldu.1978'de
kurulan 3.Ecevit hükümetinde ise Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığı yaptı. Deniz Baykal bu dönemde CHP parti meclisi
ve merkez yürütme kurulu, genel sekreter yardımcılığı
görevlerinde bulundu. 1979 Ekim ara seçimlerinden sonra
toplanan olağanüstü CHP kurultayında parti yönetimini ağır
bir şekilde eleştirdi. 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden
sonra bir süre Ankara'da Ordu Dil Okulu'nda gözetim altında
tutuldu.
1982 Anayasası'nın 5 yıl süreyle siyasi yasağı getirdiği
politikacılar arasında yer aldı. 1983 yılında siyasal
partilerin kurulmasına izin verilmesinden sonra "yasaklı
olmalarına rağmen faaliyetlerini sürdürdüğü" gerekçesiyle
bir grup önde gelen CHP'li ve AP'li politikacıyla birlikte
Çanakkale Zincirbozan Askeri Tesisleri'nde 2. kez gözetim
altına alındı.
Eylül 1987'deki genel seçimlerde SHP'den Antalya Milletvekili
seçildi SHP'de önce grup başkanvekilliği ardında da genel
sekreterlik görevlerinde bulunan Baykal, Haziran 1988 de
göreve başladığı genel sekreterlikten 10 Eylül 1990'da
istifa etti. SHP'de bu dönemden başlayarak olağan ve
olağanüstü kurultaylarda Genel Başkan Erdal İnönü'nün üç
defa karşısına çıktı ancak başarılı olmadı. Genel
Sekreterlikten istifasından sonra SHP parti içi
muhalefetinin önderi oldu.
Deniz Baykal, Antalya milletvekili olarak Türkiye Avrupa Birliği
Karma Parlementolar arası Komitesi eş başkanlığını yürüttü.
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi üyeliğine seçildi.
TBMM Dışişleri Komisyon üyeliğinde bulundu.
Temmuz 1992'de kapatılan siyasi partilerin açılmasına izin veren
yasanın sağladığı imkanla 9 Eylül 1992 tarihinde toplanan
CHP Kurultayında Genel Başkanlığa seçildi.Atatürk ve
İnönü'den sonra Deniz Baykal da tıpkı onlar gibi 54 yaşında
genel başkan oldu.( Deniz Baykal; Atatürk, İnönü, Ecevit ve
Hikmet Çetin'den sonra CHP'nin beşinci Genel Başkanıdır.)
1994 yerel seçimlerine üç parça halinde ( SHP,DSP,CHP ) katılan sol
partiler birleşme arayışlarına başladılar. DSP baştan
olumsuz yanıt verdi. SHP bu karara olumlu yaklaştı. SHP ve
CHP 18 Şubat 1995'te toplanan kurultayda birleşti. CHP Genel
Başkanı Deniz Baykal bu kurultayda genel başkanlığa aday
olmadı. 9 Eylül 1995 tarihinde birleşmeden sonra yapılan CHP
Olağan Kurultayında genel başkanlığa seçildi. 30 Ekim 1995
tarihinde kurulan DYP-CHP koalisyon hükümetinde Başbakan
Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı görevlerini üslendi.
Deniz Baykal, bir tek şartla kerhen bu koalisyonu kurdu, o
da hemen erken seçim olması idi. Türkiye 24 Aralık 1995'te
erken seçimlere gitti.
24 Aralık 1995 milletvekili genel seçimlerinde yeniden Antalya
milletvekili oldu. Seçimleri takiben 53.Hükümetin (ANAP-DYP
koalisyonu) kurulmasıyla Dışişleri Bakanlığı ve Başbakan
Yardımcılığı görevlerinden ayrıldı. 23 Mayıs 1998 tarihinde
yapılan Cumhuriyet Halk Partisi 27.Olağan Kurultayında genel
başkanlığa 3. kez seçildi. 18 Nisan 1999 seçimlerinde
Cumhuriyet Halk Partisi ve Deniz Baykal ilk kez seçim
sonuçlarıyla parlemento dışında kaldılar. 22 Nisan 1999
tarihinde alınan seçim sonuçları nedeniyle istifa eden
Baykal, 30 Eylül 2000 tarihinde Ankara'da toplanan
Cumhuriyet Halk Partisi 11. Olağanüstü Kurultayında yeniden
seçilerek üçüncü kez CHP Genel Başkanı oldu.
3 Kasım 2002 seçimlerinde CHP %19.4 oyla 177 milletvekili kazanarak
TBMM'ye girdi. Deniz Baykal Antalya milletvekili seçilmişti.
22.Dönem TBMM'de anamuhalefet partisi genel başkanı olarak
görev yaptı. 2003 Ekim ayında 30.Kurultayda tekrar genel
başkanlığa seçildi. 2004 Temmuz ayında muhaliflerden Mustafa
Sarıgül'e karşı olağanüstü kurultayda güvenoyu aldı.
29 Ocak 2005'te yapılan CHP Olağanüstü Kurultayı'nda, rakibi Mustafa
Sarıgül'ü yenerek genel başkanlık görevine devam etti. 19-20
Kasım'da toplanan 31.Olağan Kurultayda 1158 oyun tamamını
alarak tekrar genel başkanlığa seçildi.
|
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), 9 Eylül 1923`te
Mustafa Kemal (Atatürk) tarafından kurulmuş
olan, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk siyasi
partisidir. Bugünkü siyasal koşullar altında
değerlendirildiğinde siyasi yelpazenin solunda
yer alan bir siyasi kurumdur. Parti 1923'te
kurulmasının ardından cumhuriyeti ilan etmiş ve
inkılapların gerçekleşmesini sağlamıştır.
Başlangıçta adı "Halk Fırkası" olan parti 1924 yılındaki kurultayda
adını "Cumhuriyet Halk Fırkası" olarak
değiştirdi. 1927 yılında "Cumhuriyetçilik",
"Halkçılık" ve "Milliyetçilik" ilkelerini
tüzüğüne ekledi. 1931 yılındaki kurultayda daha
önceki dört ilkeye "Devletçilik", "Devrimcilik"
ve (o zamanki telaffuz şekliyle) "laiklik"
ilkeleri de eklenerek ilkeler altıya çıkarıldı
ve partinin adı "Cumhuriyet Halk Partisi" oldu.
Kuruluş tarihi: 1923 İlk Genel Başkan: Mustafa Kemal Atatürk
16.10.1981 tarihinde 2533 Sayılı Yasa ile
kapatıldı. 19 Haziran 1992’de yeniden açıldı. 2.
Genel Başkan: İsmet İnönü 18.2.1995’de SHP,
CHP’ye katıldı. 18 Nisan 1999 Genel Seçimleri: 2
milyon 712 bin 51 oy ve yüzde 8.72 oy oranı ile
baraja takıldı. Ağustos 2002: TBMM’de 2
milletvekili bulunuyor. Mustafa Kemal Atatürk
tarafından 9 Eylül 1923’de kurulan Cumhuriyet
Halk Partisi (CHP), Kurtuluş Savaşı’nı
örgütleyen ve yürüten “Anadolu ve Rumeli Müdafa-i
Hukuk Cemiyeti”nin devamıdır. 1938 yılında,
Mustafa Kemal Atatürk’ün ölümünden sonra, parti
başkanlığına İsmet İnönü seçildi.1923 yılından
1946 yılına kadar tek parti olarak iktidarda
kalan Cumhuriyet Halk Partisi, 1946 yılında çok
partili sisteme geçildikten sonra yapılan ilk
genel seçimlerde yine birinci parti oldu.
1950-1960 yılları arasında ise CHP
muhalefetteydi. 1961-1965 yılları arasında İsmet
İnönü başkanlığında üç koalisyon hükümeti
kuruldu. 1972 yılında yapılan Kurultay’da Bülent
Ecevit, CHP’nin 3. Genel Başkanı oldu. 1973
seçimleri sonrasında MSP ile koalisyon kurarak
yeniden iktidara geldi. 1978 yılında iki küçük
partiyle koalisyon hükümeti kurdu. CHP, 12 Eylül
1980 darbesinden sonra diğer siyasi partilerle
birlikte kapatıldı.Yeniden çok partili yaşama
geçilmesinden yaklaşık 9 yıl sonra, 9 Eylül
1992’de yeniden açıldı ve Deniz Baykal partinin
Genel Başkanı seçildi. CHP’nin kapatıldığı
dönemde ise aynı gelenekten gelen üç siyasal
parti kuruldu; Halkçı Parti (HP), Sosyal
Demokrasi Partisi (SODEP) ve Demokratik Sol
Parti (DSP). HP ve SODEP, 1985 yılında
birleşerek Sosyal Demokrat Parti (SHP) adını
aldı. 1995 yılında ise iki parti (SHP-CHP), CHP
çatısı altında bütünleşti. CHP, 24 Aralık 1995
tarihinde yapılan genel seçimlerde % 11 oy oranı
ile 49 milletvekili çıkardı. CHP-SHP
bütünleşmesi ile yapılan protokol gereği üçüncü
isim olarak uzlaşılan Hikmet Çetin, CHP Genel
Başkanlığına seçildi. Çetin, 14 Şubat 1995’ten 9
Eylül 1995’e kadar CHP Genel Başkanlığı görevini
sürdürdü. 9 Eylül 1995 tarihinde yapılan
Kurultay’da ise Deniz Baykal yeniden CHP Genel
Başkanı seçildi. Deniz Baykal’dan sonra, 22-23
Mayıs 1999 tarihleri arasında yapılan CHP
Olağanüstü Kurultayı’nda Genel Başkanlık için
yapılan seçimlerde, 3. turda 521 oy alarak Altan
Öymen, Genel Başkanlığa seçildi. 30 Eylül 2000
tarihinde yapılan Olağanüstü Kurultay ile 543 oy
alan Deniz Baykal yeniden CHP Genel
Başkanlığı’na seçildi
|