| Adı Soyadı |
Mümtaz SOYSAL |
| Şehir |
Zonguldak |
| Eğitim Durumu |
Yüksek Lisans |
| Doğum Tarihi |
1929 |
| Doğum Yeri |
Zonguldak |
| Medeni Hali |
Evli |
Mümtaz Soysal 1961 Anayası'nın imza sahiplerinden biri
olarak isim yapan, aradan geçen yıllarda da ilkeli,
gerektiğinde sergilediği sert, ödün vermez ve uzlaşmaz
tavırlarla dikkati çeken bir Türk hukukçu, yazar ve siyaset
adamıdır.
1929 yılında Zonguldak'ta doğdu. Galatasaray Lisesi'ni, ardından
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni (1953)
bitirdi. Bu okulda Anayasa Hukuku Profesörü olarak uzun
yıllar ders verdi.
1961'de Kurucu Meclis Anayasa Komisyonu üyeliği yaptı. 1963'de
SBF'de doçent, 1969'da profesör olan Soysal, 1971 yılında
aynı fakültenin dekanlığına seçildi. 18 Mart 1971'de
dekanlığı esnasında, Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nca
gözaltına alınıp tutuklandı. 1968'den beri okuttuğu
Anayasa'ya Giriş ders kitabında komünizm propagandası
yapmakla suçlandı, 6 yıl 8 ay ağır hapis, 2 ay 20 gün
Kuşadası'nda emniyet gözetimi altında bulundurulmaya ve kamu
haklarından ebediyen mahrumiyete mahkum edildi. Toplam 14.5
ay Mamak Cezaevi'nde kaldı. Mamak Cezaevi'nde iken yazar
Sevgi Soysal ile evlendi (Sevgi Soysal 1976 yılında
ölmüştür).
Forum, Akis, Yön, Ortam gibi dergilerde, Yeni İstanbul, Cumhuriyet,
Ulus, Barış, Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde yazarlık
yaptı. 1962 yılında arkadaşlarıyla birlikte Sosyalist Kültür
Derneği'ni kurdu. 1969-71'de Akdeniz Sosyal Bilim Araştırma
Konseyi Başkanlığı, Uluslarararsı Af Örgütü ikinci
başkanlığı görevlerini yürüttü. 1991 seçimlerinde SHP
listesinden Ankara'dan kontenjan adayı oldu ve T.B.M.M.'ye
girdi. T.B.M.M.'de Çekiç Güç, OHAL, demokratikleşme, Kıbrıs,
özelleştirme gibi konularda hükümet politikalarını eleştiren
Soysal, özellikle özelleştirme konusundaki yetki yasaları
için Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı başvurularla koalisyon
ortağı DYP'lilerin tepkisini çekti. Bu başvuruları sonucunda
Anayasa Mahkemesi tarihinde ilk kez bir yürütmeyi durdurma
kararı verdi. Anayasa Profesörü Soysal, SHP'nin hükümet
ortaklığı içindeki pasif tutumuna sürekli tepki gösterdi,
"vuruşarak çekilme" yaklaşımıyla Türk siyasi literatürürne
geçti. Murat Karayalçın döneminde kısa bir süre için
Dışişleri Bakanlığı'na getirildi. Soysal, bakanlığı
esnasında bile Başbakan Tansu Çiller'e karşı politik tavrını
sürdürdü.Dışişleri Bakanlığı sırasında ABD'ye karşı vize
koydu.Ancak Çiller ve Karayalçın'la ihtilafları
derinleşince, bakanlıktan istifa etti.
Anayasa değişikliği çalışmaları esnasında özellikle DYP'li Çoşkun
Kırca ile tartışmalarıyla yine gündemde kaldı. Seçim
yasasının Anayasa Mahkemesi'ne götürülmesinde başrolü
oynadı. Solun yeni kimliğini bulması için mücadele verirken
CHP'ten koptu, DSP saflarına geçti. DSP’den Zonguldak
milletvekili seçildi. Daha sonra Bülent Ecevit ve Rahşan
Ecevit’le anlaşmazlığa düşerek DSP’den ayrıldı. Bağımsız
Cumhuriyet Partisi'ni kurdu ve parti genel başkanı oldu.
Soysal, evli ve 2 çocuk babasıdır. |